Phiên chợ tỏi 4 giờ sáng trên đảo Lý Sơn

Ở Đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) có phiên chợ đặc biệt, duy nhất chỉ có ở Việt Nam, đó là phiên chợ hành, tỏi. Và dĩ nhiên ở đây chỉ bán một mặt hàng duy nhất là hành và tỏi. Từ nhiều chục năm nay, dù nắng hay mưa, cứ 3-4h sáng thì hàng trăm người dân huyện đảo lại đều đặn đến chợ mua bán hành tỏi.

< 4h sáng, chợ tỏi Lý Sơn (Quảng Ngãi) tất bật cảnh mua bán.

Chợ không chỉ thuần túy là nơi buôn bán, gặp gỡ, giao lưu tình cảm của phụ nữ miền biển, phiên chợ hành, tỏi ở Lý Sơn còn là nét đẹp văn hóa của cư dân vùng biển Đảo Lý Sơn. Không ai biết phiên chợ hành, tỏi có chính xác từ khi nào. Chỉ biết rằng, nhiều gia đình, các tộc họ trên đảo có cuộc sống ổn định, cho con cháu ăn học và thương hiệu hành, tỏi nơi đây bay xa cũng từ phiên chợ này.

< Hàng trăm phụ nữ đi xe máy chở hành, tỏi đến chợ. Xuất phát từ nhu cầu thương lái thu mua để kịp đưa loại nông sản ở đảo này lên chuyến tàu sớm đưa vào đất liền tiêu thụ nên chợ tỏi phải họp 4h-7h sáng.
Dulichgo
Phiên chợ hành, tỏi nằm ở thôn Đông xã An Vĩnh, phiên chợ đặc biệt này diễn ra từ 4h đến 6h sáng. Vì sao chợ lại họp từ 4h sáng? Người dân đất đảo cho biết, họp chợ sớm để thương buôn thu mua hành, tỏi kịp chuyến lên tàu sớm đưa hàng vào đất liền đi khắp đất nước.

< Người dân xếp bao tải chứa đầy tỏi dựng thành dãy dài để thuận lợi cho thương lái thoải mái chọn lựa, trả giá. Tỏi Lý Sơn có hương vị thơm, cay đặc trưng khó lẫn so với tỏi trồng ở các địa phương khác. Cuối tháng 3/2009, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và công nghệ) đã công nhận nhãn hiệu hàng hóa tập thể đối với sản phẩm hành, tỏi Lý Sơn.

< Theo người dân địa phương, phiên chợ này hình thành khoảng 30 năm trước. Trung bình mỗi ngày họ bán cho thương lái ít nhất 3 tấn tỏi đưa đi tiêu thụ khắp nơi trong cả nước.

Họp chợ là những nông dân trồng hành, tỏi mang đi bán cho các thương buôn từ đất liền ra. Chợ họp sớm từ khi mặt trời chưa nhô, không có ánh sáng, những chiếc đèn pin hay đèn xe máy lập lòe trong đêm cùng tiếng nói, đùa lúc dọn hàng của nhà nông đất tỏi làm phiên chợ trong đêm tối trở nên vui như hội.

< Người dân đội cân, cầm đèn pin đến phiên chợ giữa màn đêm.

< Huyện đảo Lý Sơn trồng 300 ha tỏi, mỗi năm sản lượng khoảng 1.800 tấn tỏi khô. Đặc sản tỏi địa phương trên thị trường giá cả luôn biến động bất thường: dịp cận Tết lên đến gần 100.000 đồng/ký, song ngày thường chỉ ở mức 45.000-50.000 đồng/kg.
Dulichgo

< Người bán dùng đèn sạc điện thắp sáng để thương lái chọn lựa mua "tỏi cô đơn" vừa mới được thu hoạch sau Tết. Loại tỏi một tép đặc biệt này có thời điểm dân nơi đây bán đến 1 triệu đồng mỗi kg.

Có mặt từ 4h sáng, bà Nguyễn Thị Dư (ở xã An Vĩnh) bộc bạch, gần 30 năm là thời gian bà bám chợ để mưu sinh. Đến chợ, ngoài bán hành, tỏi cho thương buôn, bà còn kiêm luôn việc đóng bao thuê. Nhờ gắn bó phiên chợ này, bà Dư đã chia sẻ gánh nặng cùng chồng hàng ngày bám biển khơi xa và nuôi con ăn học.

< Chị Nguyễn Thị Thủy (ngụ xã An Vĩnh) - thương lái thu mua hành, tỏi ngậm đèn pin đếm tiền trả cho người bán tỏi trong màn đêm. "Mỗi ngày tôi phải thức dậy từ 4h sáng đến chợ thu mua vài tạ đưa lên tàu chuyển vào đất liền bán lại cho tiểu thương các chợ lẻ. Nghề này lấy công làm lời, thường xuyên dậy sớm cơ cực nhưng bù lại mỗi phiên chợ tôi thu lãi 500.000-1 triệu đồng, trang trải thoải mái cuộc sống gia đình", chị Thủy nói.

Khi 23 tuổi, bà Dư đã theo mẹ ra chợ để bán hành, tỏi của gia đình cho thương buôn. Lúc ấy, chợ không nhộn nhịp như bây giờ, số lượng hành, tỏi chuyển về đây cũng không nhiều. Khi được công nhận thương hiệu và Lý Sơn có điện lưới quốc gia thì phiên chợ đặc biệt này luôn nhộn nhịp. Dù nắng hay mưa, phiên chợ vẫn diễn ra như một nét đẹp truyền thống của người dân đảo.

< Phiên chợ tỏi không chỉ thuần túy là nơi buôn bán tạo thu nhập ổn định cho nhiều gia đình, mà còn là nơi giao lưu tình cảm của phụ nữ miền biển, thể hiện nét đẹp văn hóa đặc trưng của cư dân đảo Lý Sơn.

< Khác với nhiều địa phương, việc thu phí ở mỗi phiên chợ này được quy ra sản phẩm tỏi. Bà Hoa- người phụ trách thu phí chợ Lý Sơn cho hay, tùy theo giá cả thị trường, mỗi ngày chợ thu của người dân, thương lái đến đây mua, bán từ 10 kg đến 15 kg tỏi. Số sản phẩm này sẽ được bán lấy tiền để gom góp chi phí cho công nhân vệ sinh môi trường sau mỗi phiên chợ.
Dulichgo
Đến với phiên chợ hành, tỏi ngày nay còn có nhiều khách du lịch. Tới đây, du khách không chỉ mua hành, tỏi chính hiệu mà còn được tìm hiểu nét văn hóa đặc sắc về cây hành, cây tỏi của người dân đảo. Chợ hành, tỏi thật sự đã mang đến những trải nghiệm riêng biệt cho du khách.

< Kết thúc phiên chợ, tỏi được đóng bao cẩn thận, chuyển đến bến cảng Lý Sơn đưa vào đất liền tiêu thụ.

“5h sáng chúng tôi đã có mặt ở phiên chợ đặc biệt này để tìm mua hành, tỏi của bà con vừa thu hoạch. Bởi hành, tỏi nơi đây rất đảm bảo về chất lượng. Chúng tôi không ngờ, để tạo nên củ hành, củ tỏi có mùi thơm đặc trưng thế này, bà con nông dân phải mất nhiều công sức đến thế, thiết nghĩ chỉ có cư dân đảo Lý Sơn mới cần cù như vậy”, du khách Trương Đình Tùng (đến từ Hà Nội) nói.

< Phiên chợ tỏi giữa màn sương buổi sớm tạo bức tranh sống động, toát lên vẻ đẹp chân quê truyền thống, mang lại trải nghiệm thú vị cho du khách khi đến với đảo Lý Sơn.

< Không chỉ bán tỏi khô, người dân đảo Lý Sơn còn bày bán " tỏi ngồng non" cho du khách mang về đất liền chế biến thành món ăn. Mỗi bó tỏi ngồng non này có giá 20.000-25.000 đồng.

Nhịp sống đất đảo luôn gắn với phiên chợ đặc biệt này. Vì thế, thương hiệu hành, tỏi nơi đây ngày càng vươn xa. Bà Ngô Thị Liêm (ở xã An Vĩnh, người 30 năm có mặt ở phiên chợ đặc biệt này) cho hay, lúc đầu bà cũng như nhiều nông dân khác, đến chợ để bán hành, tỏi cho thương buôn, lâu dần bà chuyển sang thu mua hành, tỏi chuyển đi tiêu thụ đi khắp cả nước.

< Mùa cao điểm thu hoạch tỏi ở đảo Lý Sơn thường bắt đầu sau dịp tết Nguyên đán, đây cũng là thời điểm mua bán sôi động nhất ở huyện đảo này.
Dulichgo
Thương hiệu hành, tỏi Lý Sơn giờ vươn xa không thể không nhắc đến vai trò của phiên chợ đặc biệt này. Có thể nói, đây là phiên chợ truyền thống của cư dân đảo. Mỗi ngày, từ đây, hàng chục tấn hành, tỏi được đóng bao, vượt biển vào đất liền và được chuyển đi tiêu thụ khắp trong và ngoài nước.

Hành, tỏi Lý Sơn nay không chỉ có mặt trên các hệ thống siêu thị khắp cả nước mà còn vươn ra quốc tế trở nên một sản phẩm du lịch đặc trưng có một không hai của huyện đảo tiền tiêu của Tổ quốc.

Theo LysonExplorer, ảnh Zing New
Du lịch, GO!

Lạc vào rừng chè cổ trên núi Cà Đam

(DVO) - Nhiều cây chè cao hơn 12m, thân thẳng đuột, kích thước hơn nửa vòng tay người ôm, nằm sát bụi rậm... vì vậy nếu không được giới thiệu và để ý thì những người mới thấy lần đầu đều lầm tưởng đây là một loại cây rừng nào đó.
< Chè ở núi Cà Đam mọc hoang dã, tự nhiên khắp nơi.

Nằm khá sâu trong rừng, địa hình đi lại khó khăn và hiểm trở... cho nên ngay cả nhiều người dân Quảng Ngãi cũng không biết rằng ở khu vực núi Cà Đam, xã Trà Bùi, huyện miền núi Trà Bồng hiện vẫn đang tồn tại hàng ngàn cây chè, mà tuổi đời nhiều cây lên trên 200 năm tuổi.

< Cận cảnh cây chè vài trăm năm tuổi.

Nhiều già làng ở huyện Trà Bồng khi nghe hỏi về cây chè ở núi Cà Đam đều lắc đầu: "Không biết số cây chè có nguồn gốc từ đâu và được trồng bao giờ. Nhưng từ khi sinh ra đã nghe ông cha kể và thấy rồi".
Dulichgo
Cũng theo lời lý giải của các già làng trong vùng, có lẽ do khí hậu ở núi Cà Đam lạnh quanh năm; còn đất thì khô cằn... cho nên cây chè thân không to và xòe tán rộng như những nơi khác.

< Do điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng nên cây chè  ở đây cao và thẳng đuột.

Theo đó dù mọc đã vài chục năm thế nhưng cây chè ở núi Cà Đam khẳng khiu và thẳng đuột, với thân chỉ to bằng cổ chân người lớn.

< Theo các già làng, những cây chè có thân to thế này thì tuổi đời phải trên 200 năm.

Đưa tay chỉ vào vườn chè có thân chỉ to bằng lon nước ngọt nằm ở cạnh nhà, ông Hồ Văn Tạch (42 tuổi, ở thôn Làng Trẫu, cùng xã) cho biết: Số cây chè này phải trên 20  năm mới to được bằng ngần này.
Dulichgo
Và tuy mọc trên đất rẫy vườn nhà của người dân, thế nhưng toàn bộ số cây chè ở núi Cà Đam là tự mọc và phát triển chứ không phải trồng, hay chăm sóc.

Qua quan sát thì cùng với số cây chè nhỏ, còn có những rẫy chè với hàng trăm cây to lớn, với chiều cao trên 12m và đường kính thân cây 50-70cm; mọc xen lẫn với cây rừng trải rộng trên diện tích cả hécta.

< Người dân thu hoạch chè để chuẩn bị bán.

Già Hồ Văn Trường (60 tuổi, cùng ở Làng Trẫu) xác nhận: Với những cây chè có thân to như vậy phải mọc đã được mấy trăm năm rồi.

Theo đó để hái lá trên các cây chè này, người dân phải trèo lên bẻ, hoặc dùng rựa chặt nhánh, cành rồi sau đó loại bỏ bớt đoạn to; bó lại thành từng lọn nhỏ và đem bán.

Vì mọc tự nhiên và hoang dã xen lẫn với cây rừng, cho nên không thể ước tính diện tích là bao nhiêu, thế nhưng theo người dân Trà Bùi thì số lượng cây chè hiện có ở núi Cà Đam phải lên con số hàng chục ngàn cây.
Dulichgo
Với giá bán từ 2000-4000 đồng/bó chè có lọn to cỡ gần 2 nắm tay người lớn, rừng chè này đã góp phần làm tăng thêm nguồn thu cho hàng trăm hộ dân các bản làng ở vùng núi Cà Đam.

Theo Công Xuân (Dân Việt)
Du lịch, GO!

Về Quảng Ninh mua ‘vàng đen’ làm quà Tết

(iHay) - Những khối than đá thô ráp qua bàn tay khéo léo của người thợ trở thành những tác phẩm điêu khắc độc đáo.

< Trời rét buốt nhưng người thợ vẫn miệt mài “thổi hồn” vào than đá.

Vào một ngày cuối năm mưa lất phất, chúng tôi tìm đến một trong những xưởng chế tác than đá lớn ở TP.Hạ Long, Quảng Ninh. Đó là xưởng của gia đình anh Nguyễn Tiến Quyết ở khu 8, phường Hồng Hải.

< Anh Quyết khắc chiếc trống đồng nhỏ bằng than đá. Bụi than lấm lem, thu nhập thấp nên nhiều người không mặn mà với nghề điêu khắc than.

Không khí Tết đang cận kề khắp nẻo đường nhưng những người thợ ở đây vẫn miệt mài với công việc chế tác than đá như thường nhật. Trong tiếng máy mài, tiếng đục chạm, những khuôn mặt người thợ lấm lem bụi than cặm cụi “thổi hồn” vào khối than kíp lê để tạo hình khối, chạm khắc thành phẩm.

< Một chiếc lộc bình “khủng” trưng bày trong nhà anh Quyết.
Dulichgo
Anh Quyết cho biết, nghề điêu khắc than đá bận rộn nhất vào dịp cuối năm và ra Tết. Thời điểm này, đơn hàng nhiều nên vợ chồng anh cùng 5 người thợ làm liên tục, chỉ tranh thủ ăn trưa và nghỉ ngơi chút để làm cho kịp có hàng giao cho khách.

< Hòn trống mái và chiếc thuyền buồm là vật phẩm lưu niệm ý nghĩa.

Em rể của anh Quyết là anh Nguyễn Mạnh Tuân (30 tuổi), làm công nhân ở công ty than Hòn Gai tranh thủ lúc rảnh rỗi đến làm. “Cuối năm cần nhiều khoản tiền chi tiêu nên tôi cố gắng làm để cái Tết này đầy đủ hơn. Nhìn bụi than bẩn thỉu này thôi nhưng tạo ra một sản phẩm đẹp mắt thấy thú vị lắm. Chúng tôi hay đùa nhau làm nghề điêu khắc than vừa làm đẹp cho đời lại làm đẹp tâm hồn đấy”, anh Tuân chia sẻ.

< Pho tượng Đức Phật Thích ca bằng than đá.

Qua tìm hiểu, sản phẩm của gia đình anh Quyết không chỉ đặt tại các ki ốt bên bờ Vịnh Hạ Long để bán cho khách du lịch mà còn được các đại lý đặt hàng đi nhiều tỉnh, thành phố như Hải Phòng, Nam Định, Hà Nội… Thậm chí có khách du lịch Pháp, Tây Ban Nha từng đến tận xưởng để tìm hiểu và đặt anh Quyết chế tác đồ lưu niệm là chiếc kính hiển vi, máy đánh chữ để mang về nước. Hiện nay, nhà anh Quyết đang trưng bày khá nhiều tác phẩm điêu khắc từ than đá như bức tượng Đức Phật, bàn chân Phật, sư tử, hòn trống mái...

Nếu không đến gần ngắm nghía thì ít ai biết rằng, chiếc lộc bình đặt ở cửa nhà cao 1,8m, nặng cả tạ đen như gỗ lim lại được tạo tác từ một khối than kíp lê lớn. Anh Quyết cho biết, chiếc lộc bình có giá cả trăm triệu này phải kì công điêu khắc hàng tháng trời.

< Những vật phẩm nhỏ có thể trang trí ở bàn làm việc.
Dulichgo
Anh Quyết là đời thứ 3 duy trì nghề chế tác than đá ở đất mỏ. Bố anh là nhà điêu khắc Tuấn Lợi từng khắc tượng than đá cho cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Ông nội anh Quyết vốn là một thợ mỏ và chế tác nhiều bức tượng cho các chủ hầm than thời Pháp thuộc. Đến nay, anh Quyết đã có hơn 25 năm theo nghề điêu khắc trên than đá.

< Chiếc thuyền lớn có những cánh buồm được đẽo tạc kỳ công, rất dễ vỡ nếu không bảo quản cẩn thận.

“Sản phẩm điêu khắc than đá này mang đậm nét đặc trưng của vùng mỏ Quảng Ninh. Những người thợ làm nghề này không hề đơn giản, ngoài chuyện kiên trì, khéo léo, say mê với nghề thì còn phải chịu được cả sự nhem nhuốc. Nhiều bạn trẻ đến đây thấy bẩn quá là nghỉ luôn”, anh Quyết chia sẻ.
Dulichgo
Nghề chế tác mỹ nghệ than đá chỉ có ở Quảng Ninh, từ thời Pháp thuộc. Đến nay cả tỉnh Quảng Ninh còn khoảng 5 hộ gia đình làm nghề điêu khắc than đá. Nhưng giờ đây, nghề này đang có nguy cơ mai một ở đất mỏ. Anh Quyết chia sẻ, nghề này đang bị mai một dần vì rất kén người làm, thu nhập không ổn định và thiếu sự quan tâm đầu tư của nhà quản lý.

< Để có được những sản phẩm điêu khắc từ than đá đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ của người thợ.

Năm 2007, gia đình anh đã từng lập công ty sản xuất thủ công mỹ nghệ nhằm phát triển nhưng sau đó phải giải thể. Vất vả là vậy nhưng những người thợ yêu nghề như anh Quyết vẫn cố gắng trụ lại với nghề, bởi đó không chỉ là công việc để mưu sinh mà còn là sự giữ gìn truyền thống gia đình, làm đẹp cho đời.

Theo Vũ Ngọc Khánh (iHay.Thanhnien)
Du lịch, GO!

Bánh thuẫn xứ Quảng tất bật vào xuân

Những ngày cận tết, các làng nghề làm bánh thuẫn ở Quảng Nam (một loại bánh đặc trưng vào dịp tết đến xuân về) lại tất bật sản xuất để bán phục vụ tết cổ truyền.

< Công việc của thợ làm bánh rất vất vả vì ngồi cả ngày bên lò nướng.

Huyện Thăng Bình là nơi được xem có nhiều cơ sở, làng nghề làm bánh thuẫn nhiều ở xứ Quảng. Khi chúng tôi ghé cơ sở sản xuất bánh thuẫn Nhâm Bình (thị trấn Hà Lam, huyện Thăng Bình), hàng chục nhân công đang tất bật cho những mẻ bánh tết.

< Bột làm bánh được dùng máy để đánh cho nhuyễn.

Ông Võ Văn Bình (chủ cơ sở) cho biết từ ngày 18-12 đến 28-12 (âm lịch), cơ sở bắt đầu chuẩn bị nguyên liệu để làm bánh. Ở đây mỗi ngày sản xuất khoảng 800-1.000 bịch bánh thuẫn. Các đầu nậu đến cơ sở lấy bánh bỏ sỉ ở các chợ, tạp hóa trên địa bàn tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng.
Dulichgo
Một bịch hơn chục cái bánh được bán với giá sỉ 15.000 đồng. Ngoài ra, cơ sở nằm trên tuyến quốc lộ 14E nên được rất nhiều người đi đường ghé mua làm quà tết.

< Nhân công đang tất bật làm bánh thuẫn.

Ông Bình kể, cơ sở của ông có khoảng 10 nhân công, làm tất bật cả ngày. Tiền công được người đúc được tính theo sản phẩm. Một xô bột bánh được 25.000 đồng. Bình quân 1 ngày đúc được từ 6- 8 xô. Tiền công một ngày từ 150.000 đồng đến 200.000 đồng.

Người ngồi đóng gói bánh một ngày kiếm khoảng 100.000 đồng.

Chị Nguyễn Thị Lài cho biết từ 4g sáng chị đã đi làm. Đến nơi rửa khuôn, soạn bếp, bỏ than bắt đầu làm. Chịu khó làm mấy ngày tết kiếm tiền trang trải cho gia đình tiêu tết, sắm sửa đồ trong gia đình và quần áo cho con cái. Công việc rất vất vả, vì ngồi cả ngày bên lò nướng.

< Bột được đổ vào khuôn, bắt trên than nóng cho bánh chín.
Dulichgo
Còn Nguyễn Thị Hạnh (sinh viên trường Đại học Đà Nẵng phân hiệu tại Kom Tum) thì công việc chủ yếu là đóng gói bánh. Tiền công khoảng 100.000 đồng/ngày. Tranh thủ những ngày nghỉ tết sớm Hạnh làm kiếm tiền tiêu tết, phụ giúp gia đình.

Bánh thuẫn xứ Quảng làm không khó nhưng công việc cũng khá mệt nhọc. Đầu tiên, cho bột, đường vào thau đánh trứng trộn đều cho đến khi bột đã nhẹ thì bắt đầu chuẩn bị lò than và khuôn đổ.

< Nhiều bạn trẻ đang là sinh viên cũng xin vào làm bánh, gói bánh kiếm tiền trang trải dịp tết.

Khi lò than đã đỏ lửa, bắc trên lò một trã rang có vung đậy. Trong lòng trã đổ cát mịn chừng một nửa, rồi đặt các khuôn bánh thuẫn được thợ thiếc gò có hình thuẫn (bầu dục), nên người ta gọi là bánh thuẫn.

Tất cả khuôn đều được thoa dầu phụng bên trong. Khi nồi cát nóng làm cho các khuôn nóng, thợ làm bánh bắt đầu dùng muỗng rót bột vào khuôn cho vừa đầy và đều khắp, xong đậy nắp vung lại.

< Bánh thuẫn xứ Quảng khi chín có màu vàng rất đẹp, vị ngọt dịu của đường và mùi thơm của trứng.
Dulichgo
Trên nắp bỏ nhiều than lửa, chờ 5-7 phút sau, tháo nắp vung ra, thấy bánh nở cao gấp đôi khuôn và ngả màu vàng là bánh đã chín, lấy cây tăm tre dài xâu vào bánh lấy ra.

Bánh thuẫn có mùi vị rất đặc trưng, ngọt dịu của đường và mùi thơm của trứng, ăn hoài không ngán. Người dân xứ Quảng hay dùng bánh thuẫn là một vật phẩm để cúng tổ tiên, làm quà tặng cho nhau khi mỗi dịp tết đến xuân về.

Theo Lê Trung, Ly Hoàng (Dulich.Tuoitre)
Du lịch, GO!

Thăm những làng nghề làm ra hàng tết ở Huế

(HueS) - Một cái Tết nữa lại về trên đất Huế, đây cũng là dịp mà các làng nghề truyền thống Huế hoạt động nhộn nhịp nhất để sản xuất ra những sản phẩm phục vụ Tết.
Trong không khí cả nước đang hân hoan chuẩn bị đón Tết nguyên đán, các làng nghề ở Huế ngày đêm hoạt động để mang đến cho người dân và du khách những sản phẩm không thể lẫn vào đâu được. Hãy cùng HueS ghé thăm một vài làng nghề nhé!

- Mứt gừng Kim Long (phường Kim Long, TP Huế)

Nhắc đến Tết mà không nói tới mứt gừng thì cái Tết đó ta cảm thấy thiêu thiếu vị gì đó. Những ngày này ở phường Kim Long luôn thơm phức mùi gừng tươi tỏa ra từ các lò mứt của hộ dân.

Từng miếng gừng ướt át trong nước đường trên bếp bốc lên mùi thơm khó cưỡng, khiến cho những người con xứ Huế tự hào vì đất Huế có một nơi làm ra gừng ngon tuyệt, còn những người xa quê thì nhớ về hương vị Tết ở quê nhà, thật ý nghĩa.

Tận mắt chứng kiến những lát mứt gừng được làm ra với tấm lòng và sự tỉ mỉ của người dân ta như thấy hình bóng của các bậc “cao niên” luôn trăn trở để giữ nghề.

- Làng hương Thủy Xuân (thôn Trường Đá, phường Thủy Biều, TP Huế)

Người dân làng hương Thủy Xuân những ngày này luôn tấp nập làm hương phục vụ nhu cầu của người dân xứ Huế. Mùi hương phảng phất nồng nàn tạo nên nét đẹp rất riêng của làng nghề thủ công này, nhất là với vùng đất tâm linh như Cố đô Huế.
Dulichgo
Trông cây hương thật đơn giản nhưng để làm ra nó thì mất khá nhiều thời gian. Để cây hương cháy hết đều thì phần lõi hương phải làm từ ruột tre chẻ nhỏ, “ăn” đủ nắng và sương.

Nhìn những bó hương đầy màu sắc được phơi xen lẫn nhau trước sân nhà như vẽ ra một bức tranh tự nhiên trước mắt người xem, thật đẹp!

- Bánh Tét làng Chuồn (Phú An, Phú Vang, Thừa Thiên Huế)

Những đòn bánh tét tròn trĩnh, mang một chiếc áo màu xanh lá đều nhau, bánh ăn ngon và thơm là những nét riêng biệt của bánh tét làng Chuồn.

Theo như người dân ở đây cho biết thì cứ dịp tết họ gói khoảng vài nghìn đòn bánh để bán cho người dân, có những hôm phải làm suốt ngày đêm để kịp đơn đặt hàng.

Bánh tét làng Chuồn là làng nghề truyền thống được nhiều người biết đến, họ không chỉ gói bánh tét mà còn làm cả bánh chưng, họ như mang trong mình câu chuyện “bánh chưng, bánh giầy” để gợi nhớ đến công ơn đất trời, để làm cho cái Tết dân tộc thêm ý nghĩa.

- Hoa giấy Thanh Tiên (Phú Mậu, Phú Vang, Thừa Thiên Huế)

Hình ảnh những cụ ông, người trẻ ngồi bên những cánh hoa làm công việc gắn kết chúng để cho ra một hoa sen như thật đã trở nên gần gũi với người dân xứ Huế. Nếu nhìn từ xa bạn khó mà phân biệt được đâu là sen thật , đâu là hoa sen giấy.

Ngày Tết, người dân như bận rộn hơn, họ làm một cách tỉ mỉ và cẩn thận để cho ra những bông hoa xinh xắn, bắt mắt. Ngày nay, hoa giấy Thanh Tiên thường được đem đi trưng bày trong các lễ hội để bạn bè khắp nơi biết đến như Festival Huế, “Sóng nước Tam giang”….
Dulichgo
Ngoài hoa giấy thờ cúng đầy màu sắc trên bàn thờ, bếp núc thì người dân làng Thanh Tiên còn sáng tạo ra hoa sen giấy để đáp ứng nhu cầu và thị hiếu của khách hàng. Những bông hoa sen đem trưng bày ở phòng khách sẽ làm cho ngôi nhà thêm đẹp hơn.

- Làng hạt nổ Lại Ân (Phú Mậu, Phú Vang, Thừa Thiên Huế)

Với sự ứng dụng máy móc vào trong sản xuất, người dân đã cho ra những hạt nổ đầy màu sắc phục vụ lễ cúng bái. Mỗi ngày họ làm ra khoảng 150kg hạt nổ, bán được 17.000đ/kg, dịp Tết thu nhập khoảng 4.000.000 – 4.500.000đ/tháng.

Những năm trở lại đây, số hộ làm ra hạt nổ ngày càng giảm, trong thôn giờ chỉ còn 3-4 hộ làm nghề này.

- Bánh in Kim Long (phường Kim Long, thành phố Huế)

Bánh in là thứ bánh không thể thiếu trên bàn thờ của người dân xứ Huế trong ngày Tết, có nhiều loại bánh khác nhau như bánh tháp, bánh rời, bánh hạt sen.

Những chiếc bánh in nhiều màu sắc, thơm mùi bột đậu xanh liên tục được ra lò qua bàn tay điệu nghệ của những người thợ Kim Long.

Những động tác tay nhanh thoăn thoắt đúc từng cái bánh in từ bột đậu xanh, rồi bánh được cho vào lò sấy, sau hơn 20 tiếng thì lấy ra để bộc vỏ, những chiếc bánh ngũ sắc: xanh, vàng, đỏ, cam, hồng trông rất đẹp mắt.

Những tháng gần dịp Tết, các cơ sở sản xuất bánh in luôn bận rộn, một ngày làm ra khoảng 5.000 bánh, bánh được đem bán khắp nơi trong cả nước.

- Ông Táo làng Địa Linh (xã Hương Vinh, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên Huế)

Ngày 23 tháng Chạp sắp đến, nhà nhà đều tổ chức lễ đưa tiễn ông Táo về trời, sau đó họ sẽ mua ông Táo mới thế vào.

Ở Huế có một ngôi làng hiện đang lưu giữ và làm ra ông Táo, đó là làng Địa Linh.
Dulichgo
Trong không khí những ngày đầu mùa xuân, những cô, những chú ở làng Địa Linh lại tất bật làm ra ông Táo. Từ các cơ sở này, những bức tượng đẹp mắt sẽ đến với từng góc bếp của người dân Huế nói riêng và cả nước nói chung góp thêm hương xuân cho ngày Tết cổ truyền của người dân Việt.

Để có tượng ông Táo đẹp, hoàn thiện nhất cần phải chọn loại đất thật tốt, đó phải là đất sét mềm, có thể lấy đất từ các cánh đồng trong làng hoặc đi mua ở các vùng lân cận. Giá bán một tượng chỉ từ 500-2.000 đồng, nhưng nhờ hàng ngày làm ra số lượng lớn khoảng 600.000 – 700.000 tượng nên thu nhập cũng kha khá.

- Đan lát Bao La (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên Huế)

Những chiếc đèn lồng có đèn bên trong, những cái rổ, cái khay được nước, đựng ly…ở làng Bao La sẽ được đem trang trí và dùng trong các nhà hàng, khách sạn, quán cà phê ở Huế, Đà Nẵng, Hà Nội…vào dịp Tết này.

Những ngày cận kề cái Tết, hàng chục người thợ đan lát ở hợp tác xã (HTX) Bao La vẫn chăm chỉ làm việc bởi dịp cuối năm đơn đặt hàng rất nhiều.

Nếu chưa tận mắt chứng kiến những sản phẩm tinh xảo, làm hoàn toàn từ cây tre ắt hẳn nhiều người sẽ không tin. Qua trí tưởng tượng và đôi bàn tay thành thục, những người thợ ở đây luôn sáng tạo ra những sản phẩm mới, phục vụ nhu cầu của thị trường. Theo chủ nhiệm hợp tác xã Bao La thì mỗi năm họ sáng tạo ra khoảng 80 mẫu mới, tạo nên sự da dạng về mẫu mã.

Vài chục năm trước, HTX chỉ làm ra các dụng cụ nông nghiệp như rổ, rá,…thì những năm trở lại đây HTX chuyển sang làm các sản phẩm phục vụ nhu cầu trang trí, hàng lưu niệm như đèn lồng, nắp thư pháp,…Sản phẩm của HTX luôn được khách hàng khen ngợi và hài lòng, đặc biệt còn nhận nhiều giải thưởng và giấy khen của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công thương, tỉnh Thừa Thiên Huế…

Theo Văn Tâm (Huế S)
Du lịch, GO!

Thăm xứ quýt hồng Lai Vung mùa tết

(TTO) - Cứ cuối năm âm lịch, chúng tôi lại tranh thủ cuối tuần xách xe về Lai Vung, Đồng Tháp để thăm mấy vườn quýt - nơi những người dân coi chúng tôi như người thân quen và "phụ" đi thu hoạch quýt.

< Một vườn quýt trĩu trái đã đến mùa thu hoạch.

Đầu tháng gọi điện thoại về thăm hỏi, các chị dè dặt thông báo: “Năm nay quýt chín muộn mấy đứa ơi, chừng 15 âm xuống thì vừa”. Tuần rồi chưa kịp xuống, cũng các chị điện thoại lên: "Sao chưa xuống chơi em. Xuống trễ quá bẻ bán hết, muốn chụp hình cũng hỏng còn đó”...

< Quýt trong nắng xuân.

Rồi các chị khoe: “Năm nay còn có đặc sản quýt hồng trồng trên chậu tại xã Tân Thành và Vĩnh Thới. Chèn ơi, chậu nầo chậu nấy trái lúc lỉu. Đẹp lắm, hỏng xuống người ta chở đi hết”.

Còn nhớ hai năm trước, trong chuyến du hành bằng xe máy từ Sài Gòn xuống Cao Lãnh, qua phà Vàm Cống, thấy người dân chạy xe gắn máy chở quýt (loại quýt chín tới có lớp vỏ ngoài đỏ hồng) đi về ào ào.

Hỏi thăm mới biết đó là khách mua mót (mua tại vườn sau khi thương lái mua hết các cây) mang về các chợ quanh vùng bán kiếm lời, chúng tôi quyết định tìm đến “vương quốc” quýt hồng Lai Vung, nơi được cho trồng quýt ngọt nhiều nhất miền Tây, dù chẳng quen biết ai ở đó.

Lai Vung từ xưa đã nổi tiếng với nem chua Nam bộ, nhưng bây giờ ngoài danh địa nem Lai Vung còn có quýt. Chúng tôi đi theo chỉ dẫn của người dân buôn bán ven đường, "cứ chạy thêm hơn năm cây số nữa, đến các xã Tân Thành, Long Hậu, Tân Phước... trong đó Tân Thành là nơi trồng quýt Tiều son nhiều nhất”.

Quýt Tiều son là tên dân gian, do người dân địa phương dùng để gọi một loại quýt trái ngọt, vỏ căng bóng, khi chín màu cam đỏ, có thể bày biện chưng cúng đẹp, để lâu hư trong điều kiện tự nhiên. Sau này thương lái gọi thành quýt hồng, rồi nhanh chóng trở thành một thương hiệu trái cây nổi tiếng, loại trái cây sắc màu đẹp, vị thơm ngon, thường xuất hiện trong mùa tết.
Dulichgo
Gần tết, bên đường lộ tràn ngập hàng quán bày bán quýt đủ các loại, nhưng chúng tôi kiên quyết phải tìm đến vườn. Cứ đi ngược hướng những chiếc xe gắn máy chở quýt tươi thơm lừng, cuối cùng cả nhóm cũng tìm được một chỗ để gửi xe. Đó là một quán bán tạp hóa kiêm nước giải khát nhỏ, có thêm hai sọt đầy ắp quýt chín.

Hai chị em cô bán quýt tươi cười khi mấy đứa lao xao thăm hỏi, nói đó đúng là quýt nhà. Thương lái sau khi “bao tiêu” các vườn, quýt loại ngon nhất đã vào thùng, lên xe... cánh phụ nữ lại tỏa đi kiểm tra, hái mót hết các trái chín còn sót.

Loại quýt này thường nằm ở góc vườn xa, cây de ra mương, đọt cao khó hái, hoặc trái ngó bề ngoài hơi xấu một chút. Quýt “mót” được vận chuyển bằng xuồng ghe ra ngoài, rồi giao lại cho con cháu mang ra bán để kiếm tiền sắm tết.

Hai cái sọt đang chờ mấy người mua bán lẻ đến gom, nhưng thấy mấy đứa nhiệt tình, họ quyết định lựa ra một ít vừa bán vừa cho với lý do: “Thử ăn cho biết. Coi cái vỏ hơi xấu chứ trong ruột ngọt thanh à”. Rồi cũng chính họ, lại gửi lại hai sọt quýt để dắt mấy tay khách thành phố vào thăm vườn bằng một điệu bộ ân cần:

“Đi cỡ 200m, qua cái lạch là tới. Vườn quýt đó đang chờ hái, trái đẹp lắm. Đi để tụi em chỉ cho biết đặng phân biệt thứ nào là quýt tiều son, thứ nào là quýt đường. Để coi công nghệ trồng quýt bằng đất phù sa của miệt vườn miền sông Hậu, quýt chín tự nhiên, không hóa chất nên không lo gì về sức khỏe”.

Chúng tôi đi theo họ qua những con đường đất nhỏ gập ghềnh, không phải một mà là khá nhiều mương nước. Có những căn nhà gạch kiểu quê, có cây trái sum xuê nào mít, xoài, mận. Và có cả những vườn kiểng hoa sắc màu rực rỡ.
Dulichgo
Đi cũng khá vòng vo để tới một vườn quýt còn chưa hái, tràn ngập cây cành trĩu trái. Quýt trồng theo hàng, dọc theo những con rạch nhỏ trong vườn, những cành nặng đều được dựng giàn chống.

Hai hướng dẫn viên nghiệp dư giải thích vườn ở đây thường trồng xen kẽ quýt hồng với quýt đường. Quýt đường ai biết thì chọn để ăn vì vị ngọt hơn, múi nhiều nước hơn, nhưng màu sắc thì ửng xanh, không tươi đẹp như quýt hồng.

Quýt đường có rải rác quanh năm, nhưng quýt hồng thì chỉ dành chưng cúng tết. Vì vậy, mùa quýt hồng chỉ rộ là những ngày cuối tháng chạp.

< Tham quan vườn quýt.

Là thứ trái để chưng tết đón xuân, và do nhiều nhà vườn đã hứa với thương lái nên cũng có chuyện không phải vườn nào người dân cũng cho người bên ngoài vào chụp hình. Bởi có thương lái khó tính, sợ người lạ đến chụp ảnh, sờ mó, hái quýt không đúng cách, rồi dẫn tới buôn bán không suôn sẻ.

Dĩ nhiên, nhờ vào sự nhiệt tình của hai hướng dẫn viên địa phương, chúng tôi đã được tiếp đón nồng hậu của các chủ vườn. Rồi chắc thấy đứa nào cũng "ngoan", "không phá phách" nên hai năm liền các chủ vườn đã mở rộng cửa đón chúng tôi vào vườn, giải thích từng công đoạn về cách trồng, gây giống.

Cứ thế tôi biết thêm về từ một giống quýt ta đã bị thoái hóa, chỉ có vỏ là chín đẹp, múi chai khô... đã được những người dân nơi đây âm thầm lai ghép tạo ra loại quýt có vỏ ngoài căng mọng, ruột cũng mọng căng thịt nước, ngọt nhiều hơn chua.
Dulichgo
Cứ thế, vào dịp cuối năm âm lịch, mấy đứa lại tranh thủ cuối tuần xách xe về mấy vườn quýt - nơi những người dân coi chúng tôi như người thân quen để xem thu hoạch quýt, phụ đóng gói để thương lái chuyển đi.

Cứ thế, để tự hào thấy quýt xứ mình theo những chuyến xe, chuyến tàu, thậm chí leo lên máy bay... ra tận những miền Trung, miền Bắc, đến xứ Mỹ, Úc xa xôi... Để rồi trong những ngày tết, trái quýt hồng sẽ hiên diện trên bàn thờ cúng Phật, cúng ông bà, trên mâm trái cây chưng tết, đánh bại "bom" Mỹ, táo Tàu, bòn bon Thái...

Và vì trái quýt hồng đó, ngoài việc khoe áo vàng rực rỡ như nắng xuân phương Nam, còn nổi tiếng chưng được lâu mà vẫn giữ nguyên hương vị miệt vườn Nam bộ.

< Quýt vừa thu hoạch chờ vào thùng xốp.

Hiện các công ty du lịch đã có liên kết với người dân địa phương để mở các tour tham quan vườn quýt. Có hai điểm đến cho khách đoàn tham quan là điểm Phương Nghi của nhà vườn Đặng Văn Khanh ở ấp Tân Quý, xã Tân Phước và Út Tường của nhà vườn Nguyễn Văn Tường nằm cặp tỉnh lộ 851, ấp Tân Khánh, xã Tân Thành, huyện Lai Vung, Đồng Tháp. Giá vé 50.000 đồng/người lớn và 25.000 đồng/trẻ em, thời gian mở cửa từ 8g - 17g mỗi ngày.

Để có thể hợp tác cùng các công ty du lịch, các nhà vườn phải trồng quýt theo tiêu chuẩn Viet Gap để du khách vào tham quan an toàn. Với du khách muốn xem cảnh thu hoạch quýt, đưa quýt ra đường lộ, tập trung cân cho thương lái thì nên đến các nhà vườn quen từ ngày 23 tháng chạp. Nhưng dù có ham chụp ảnh thế nào cũng nên hỏi qua gia chủ, vì đây là mùa mua bán bận rộn. Riêng với du khách yêu cái đẹp, ngoài mùa quýt chín, còn một mùa nữa để tham quan là vào dịp cuối xuân, đầu hạ (tháng 3, 4) để thăm vườn quýt trổ hoa. Hoa quýt màu trắng, có hương thơm dịu, tương tự như hoa bưởi, hoa cam, chanh..

Theo Trần Duy (Tuổi Trẻ)
Du lịch, GO!

Về Sơn Động thưởng thức chè Bát Tiên

Từ trước đến nay, người dân Việt Nam đã quen với cái tên chè Thái Nguyên, chè Shan tuyết Suối Giàng. Mấy ai biết rằng, trên đất Sơn Động, Bắc Giang cũng có một loại chè thơm ngon không kém, có tên là Bát Tiên.

Từ thành phố Bắc Giang, chúng tôi ngược quốc lộ 31 đến ngã ba Yên Định rồi theo đường tỉnh 293, vượt qua những bản làng ẩn hiện trong màn sương mờ ảo, đến thị trấn Thanh Sơn, huyện Sơn Động.
Được chia tách từ năm 2008 trên cơ sở xã Thanh Sơn trước đây, thị trấn Thanh Sơn đang có những bước phát triển vượt bậc. Cơ sở hạ tầng ngày càng khang trang, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện. Thị trấn Thanh Sơn đang dần khẳng định vị thế của một trung tâm phát triển kinh tế, văn hóa xã hội ở phía Tây Yên tử.

Được thiên nhiên ưu đãi, từ lâu ở thị trấn Thanh Sơn đã nổi tiếng với những rừng chè bạt ngàn do người dân ở miền xuôi lên đây khai khẩn. Tuy nhiên, trải qua một thời gian dài, vùng chè trung du không còn phù hợp và cho hiệu quả thấp. Với mong muốn giữ gìn và phát triển vùng chè truyền thống của địa phương, năm 2003 Sở khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Giang đã đưa giống chè Bát Tiên về trồng thử nghiệm trên địa bàn thôn Đồng Giang thị trấn Thanh Sơn. Bằng những biện pháp KHKT cùng với bàn tay cần cù, chăm chỉ  của người nông dân, cây chè Bát Tiên đã dần khẳng định được ưu thế trên đồng đất Thanh Sơn. Cũng từ cây trồng này mà nhiều hộ gia đình ở đây đã trở lên thoát nghèo và tiến tới làm giàu.

Anh cán bộ Phòng Nông nghiệp huyện Sơn Động đi cùng chúng tôi đánh giá, chè Bát Tiên rất phù hợp với chất đất và khí hậu ở thị trấn Thanh Sơn. Điều khác biệt của chè Bát Tiên với chè thường là bán được giá cao gấp từ 3-4 lần. Do vậy, hiệu quả kinh tế từ trồng chè cao hơn rất nhiều so với các loại cây trồng khác.

Theo lãnh đạo thị trấn Thanh Sơn thì thôn Đồng Giang có diện tích chè Bát Tiên lớn nhất, với khoảng 10 ha. Thôn có 108 hộ, 3 dân tộc cùng chung sống. Hầu như gia đình nào cũng trồng từ 2-5 sào chè Bát Tiên, thu nhập từ 20-70 triệu đồng/năm. Cây chè đã mang lại sự đổi mới cho vùng quê nơi đây.
Dulichgo
Chúng tôi tìm đến khu vườn chè của gia đình bác Nguyễn Thị Miến, một trong những gia đình tiên phong và thành công với giống chè Bát Tiên trong nhiều năm qua. Bác Miến đang cùng người nhà chăm sóc vườn chè cuối vụ. Những cây chè đã chuyển dần sang màu xanh sẫm, điểm những đốm nâu vàng của lá già, chỉ còn ít búp non chồi lên đón ánh nắng cuối thu se lạnh.

Bác Miến cho biết: Gia đình bác có khoảng hai mẫu chè Bát Tiên, năng suất không cao bằng chè trung du nhưng chất lượng thì hơn hẳn, giá bán cao gấp nhiều lần.

Bác Miến vui vẻ mời chúng tôi vào nhà và tận tay pha chè mời chúng tôi... Trong tiết trời se se lạnh, chén chè nóng vừa rót bốc làn hơi mỏng mang theo hương thơm rất riêng, khác hẳn những loại chè chúng tôi đã từng uống. Màu nước xanh trong thật đẹp mắt. Hít hà hơi nóng thơm dịu thoang thoảng như hương bưởi, nhấp một ngụm nhỏ, ai nấy đều cảm nhận được vị đậm đà đặc trưng, ban đầu hơi chát nhưng về sau ngọt dịu nơi đầu lưỡi và cảm nhận được sự ấm nồng thấm vào từng tế bào cảm giác. Ngẫm cũng có lý khi đặt tên là chè Bát Tiên.
Dulichgo
Bác Miến còn cho biết thêm: Sở dĩ chè Bát Tiên có giá cao hơn là do chè có mùi vị thơm ngon, có tác dụng thanh nhiệt, đặc biệt chè Bát Tiên không có lắng cặn và không làm mốc, ố, hay vàng ấm chén cho nên được thì trường ưa chuộng.

Rồi như một người làm công tác PR, bác Miến hào hứng “quảng cáo” về công dụng của chè Bát Tiên, nào là chống oxi hóa, ngăn ngừa ung thư tiền liệt tuyến, làm đẹp da, thư giãn, phòng ngừa bệnh, chống béo phì… nào là, chè Bát Tiên đặc biệt không gây mất ngủ, đảm bảo sức khỏe, hợp khẩu vị với mọi lứa tuổi.

Với sự thân thiện chân chất của người vùng núi, để thỏa sự tò mò của chúng tôi, bác Miền còn say sưa giới thiệu cách thức chế biến chè. Quả thực cầu kỳ, cẩn trọng. Để có được 1 kg chè khô ngon, bổ, người chế biến phải làm 7-8 công đoạn mới hoàn thành, từ việc thu hái, vò, ốp đến sao chè… Tất cả theo quy trình và đúng kỹ thuật, nếu làm sai một công đoạn thì hương vị chè sẽ kém ngon. Chính vì vậy, trồng chè cũng được coi là nghề khá vất vả.

Trước đây, bà con thường sao chè bằng xoong, chảo và đảo bằng tay nên chè thường bị đỏ, mất nhiều công sức. Để giúp nâng cao chất lượng sản phẩm chè Bát Tiên, năm 2007 Trung tâm khuyến công tỉnh đã hỗ trợ 15 gia đình có diện tích trồng chè lớn nhất xã mua máy vò chè và thùng sấy gắn động cơ. Từ dự án này đã giúp bà con tiết kiệm được thời gian, góp phần làm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thị trường.  
Dulichgo
Chia tay bác chủ nhà thân thiện, mến khách, chúng tôi vẫn còn cảm giác khoan khoái bởi hương vị chén chè nóng, nhất là nụ cười xởi lởi của bác Miến, nhưng cũng thấy mình phải có phần trách nhiệm với lời nhắn nhủ của bác: “Bà con nơi đây cũng mong muốn Nhà nước hỗ trợ thêm về kỹ thuật, đặc biệt là xây dựng thương hiệu và tìm đầu ra ổn định cho chè Bát Tiên Sơn Động. Có như vậy thì vùng chè mới phát triển được”…

Theo Đăng Lâm – Ngô Hùng (Báo Bắc Giang)
Du lịch, GO!